In plaats van een lacherige slotbriefing in een lawaaiig restaurant (stilte is in Brazilie niet de meest in het oog vallende eigenschap) zal op voorstel van delegatieleidster Monique Vogelzang ieder afzonderlijk lid zijn bevindingen op papier zetten. Die zullen vervolgens door Jorn Konijn tot een integraal eindverslag worden gecomponeerd. Dat verslag heeft U dus nog van ons tegoed.

Als troost nog een aantal losse observaties. Meer dan overgave en passie is er veel techniek en vormvastheid nodig om de samba goed te kunnen dansen. Dat is althans de ervaring van onze collega's die zich middels participerende observatie tot in het ochtendgloren in deze Braziliaanse volkskunst hebben verdiept.

Dit type zorgvuldigheid staat volgens Janny Rodermond in schril contrast tot de afwerking van het nieuwste gebouw van Oscar Niemeyer dat wij zondagochtend bezochten (Museu de Arte Contemporanea). Na het Jezusbeeld op de berg is dit spectaculaire over de zee uitkragende Startreck ruimteschip in korte tijd uitgegroeid tot het nieuwe landmark van Rio. En dat is dan ook het enige waarvoor het gebouwd lijkt te zijn, vindt Janny. Totaal ongeschikt voor zijn functie als museum en meer een sculptuur dan een gebouw geeft zij een hard oordeel: " totaal over de top". Het Niemeyer-gebouw kijkt behalve op de zee ook uit op weer een ander spectaculair Niemeyer ontwerp wat hoger op een heuvel. Heel Brazilie is werkelijk vergeven van het werk van deze net weer hertrouwde, 101-jarige architect. Geen goed nieuws voor het jonge Braziliaanse architectuurtalent; zo'n levende legende die nog steeds niet van ophouden weet.

Intussen bereikte ons via Ole Bouman en Christine de Baan het bericht dat de mensen van de dansschool in de voor ons " verboden" favela diep teleurgesteld waren over de voor hen onbegrijpelijke afzegging. Deze school midden in de krottenwijk wordt geleid en ook gedeeltelijk gefinancierd door een internationaal bekende choreografe.

Met een even grote humor als vastbeslotenheid bouwt zij aan een culturele enclave waar de omringende ellende kan worden afgelegd en waar, al is het maar voor even de hoop regeert. Nan van Houte die een dag langer blijft legt alsnog namens de rest van onze delegatie contact en zal ons alsnog over de samenwerkingsmogelijkheden rapporteren.

Intussen valt met de onveiliheid hier niet te spotten. Maria Tuerlings, Wouter Koelman en Paul Mosterd besloten eergisterenavond nog een ijsje te eten om de hoek vlak bij het hotel. Teruglopend werden zij tegengehouden door twee jongentjes die het zwaaiend met messen op de tassen van Wouter en Maria hadden gemunt. Heel hard schreeuwen joeg ze gelukkig op de vlucht. De reactie van het hotelpersoneel bestond uit een berustend en bevestigend knikken; ja inderdaad zo gaat het hier in Rio meer viel daar niet over te zeggen.

Deze reactie verraadt een levensgrote schaduwzijde van dit land. Een levensgrote, aan overschilligheid grenzende onthandheid tegenover de verschrikkelijke armoede en daaruit voortvloeiende criminaliteit. Niet zo gek dat de kunst hier zo vaak positie neemt. Lees meer over de culturele missie op de Brazilieblog van het Sica.